KPI

Loyiha nomi: KPI.TERSU.UZ – Raqamli samaradorlikni boshqarish platformasi

Platforma manzili: https://kpi.tersu.uz/

Foydalanuvchilar soni: 1600 nafardan ortiq (professor-o‘qituvchilar, kafedra mudirlari, dekanat xodimlari, monitoring bo‘limi va rektorat)

Loyiha holati: Barqaror ishlab turgan, doimiy takomillashtiriladigan avtomatlashtirilgan axborot tizimi

Monitoring sikli: Har oylik maʼlumot kiritish, choraklik oraliq tahlil, yillik yakuniy reyting

SDG qamrovi: SDG 4 (Sifatli ta’lim), SDG 8 (Munosib mehnat va iqtisodiy o‘sish), SDG 16 (Tinchlik, adolat va samarali institutlar)

KPI – bu Termiz davlat universitetining akademik va boshqaruv ekotizimini raqamlashtirish yo‘lidagi strategik qadamidir. Platforma anʼanaviy, qog‘ozbozlikka asoslangan hisobot tizimidan voz kechib, professor-o‘qituvchilar, kafedralar va fakultetlar faoliyatini real vaqt rejimida, shaffof va xolis baholash imkonini beruvchi yagona raqamli muhitni yaratdi. Bu shunchaki hisobot yig‘uvchi dastur emas, balki universitet boshqaruvida dalillarga asoslangan qarorlar qabul qilish (data-driven management) madaniyatini shakllantiruvchi murakkab axborot-tahliliy tizimdir.

Tizimning asosiy maqsadi – har bir xodimning universitetning strategik rivojlanish rejalariga qo‘shgan hissasini miqdoriy va sifat ko‘rsatkichlari orqali o‘lchash, kuchli va zaif tomonlarni aniqlash hamda uzluksiz professional rivojlanish uchun sharoit yaratishdan iborat.

KPI.TERSU.UZ platformasi foydalanuvchilarning rollari kesimida quyidagi murakkab vazifalarni bajaradi:

1. Ko‘p bosqichli, avtomatlashtirilgan ish jarayoni (Workflow)

Maʼlumotlar oddiygina kiritilmaydi, balki tasdiqlash va tekshirishning qatʼiy zanjiridan o‘tadi:

· Professor-o‘qituvchi: Shaxsiy kabinetiga kirib, o‘quv-uslubiy ishlanmalar, nashr etilgan maqolalar, konferensiyalardagi ishtiroki, olgan sertifikatlari va boshqa yutuqlarini elektron shaklda (PDF, rasm, havola) isbotlovchi hujjatlar bilan birga yuklaydi.

· Kafedra mudiri: O‘z xodimlari tomonidan kiritilgan maʼlumotlarning to‘g‘riligi va haqqoniyligini tekshiradi, tasdiqlaydi yoki asoslantirilgan holda rad etadi.

· Fakultet dekanati va monitoring bo‘limi: Kafedralararo taqqoslash, umumiy fakultet ko‘rsatkichlarini shakllantirish va tasdiqlangan maʼlumotlarni yakuniy ballga aylantirish uchun javobgardir.

Rektorat va strategik rejalashtirish bo‘limi: Yakuniy reyting natijalari, umumlashtirilgan tahliliy hisobotlar va vizual diagrammalar asosida boshqaruv qarorlarini qabul qiladi. 

2. Intellektual baholash va hisoblash

Platformaning eng muhim qismi bu – moslashuvchan mezonlar katalogi va avtomatik ball hisoblash mexanizmidir.

· Darajali mezonlar: Baholash mezonlari faqat tur (masalan, “maqola”) bo‘yicha emas, balki uning darajasi (Scopus Q1, Web of Science, OAK jurnali, xalqaro konferensiya) bo‘yicha farqlanadi va har biriga oldindan belgilangan koeffitsiyent qo‘llaniladi.

· Dinamik formula: Har bir faoliyat turi (o‘quv, ilmiy, maʼnaviy) uchun umumiy ballda o‘z salmog‘i (foizi) mavjud. Tizim yakuniy samaradorlik koeffitsiyentini murakkab matematik formula asosida avtomatik hisoblab chiqadi, bu esa qo‘lda xatolik ehtimolini nolga tenglashtiradi.

Antiplagiat va havola integratsiyasi: Ilmiy maqolalar uchun DOI raqami kiritilganda, tizim avtomatik tarzda nashrning xalqaro bazalardagi mavjudligini tekshirishi va uning kvartiliga qarab ballni belgilashi mumkin (istiqbolli reja).

 3. Ko‘p qatlamli tahliliy hisobotlar

Platforma maʼlumotlarni shunchaki jamlabgina qolmay, ularni boshqaruv uchun tayyor bilimga aylantiradi:

· Individual rivojlanish dinamikasi: Har bir professor-o‘qituvchi o‘z ko‘rsatkichlarining oxirgi 3 yildagi o‘zgarish grafigini ko‘rishi va o‘zining kuchli/zaif tomonlarini tahlil qilishi mumkin.

· Kafedra va fakultetlar reytingi: Avtomatik shakllanadigan reyting jadvallari raqobat muhitini yaratadi va “eng yaxshi kafedra”ni aniqlash imkonini beradi.

         · Strategik bo‘shliqlar tahlili (Gap Analysis): Tizim universitetning umumiy KPI ko‘rsatkichlariga erishishda qaysi bo‘lim yoki kafedrada jiddiy kechikish borligini signal beradi. Masalan, “ilmiy maqolalar” bo‘yicha fakultet rejasining bajarilishi 45% ekanligini ko‘rsatib, rahbariyatga tezkor chora ko‘rish imkoniyatini yaratadi.

Universitet boshqaruvidagi strategik ahamiyati va ta’siri

KPI.TERSU.UZ platformasi universitet boshqaruvida yangi davrni boshlab berdi:

· Subyektivlikdan xolislikka o‘tish: Endilikda xodim faoliyati kimningdir shaxsiy fikriga emas, balki aniq raqamli dalillarga asoslangan holda baholanadi. Bu adolat tamoyilini mustahkamlab, jamoaviy ishonchni oshiradi.

· “Qo‘lda boshqarish”dan avtomatlashtirilgan monitoringga o‘tish: Rektorat va dekanatlar endi har oy yuzlab hisobot qog‘ozlarini yig‘ish va tahlil qilish bilan band bo‘lmaydi. Barcha zarur axborot real vaqt rejimida, vizual ko‘rinishda mavjud bo‘ladi.

· Rag‘batlantirishning shaffof mexanizmi: Kim va nima uchun mukofot olishi yoki moddiy rag‘batlantirilishi kerakligi haqidagi savolga tizimning o‘zi javob beradi. Yuqori ball to‘plagan xodimlar avtomatik tarzda aniqlanadi, bu esa korrupsion omillarni bartaraf etadi.

          · Professional rivojlanish uchun aniq “yo‘l xaritasi”: Har bir professor-o‘qituvchi o‘zining shaxsiy kabinetida qaysi yo‘nalishda (ilmiy ish, darslik yaratish yoki tarbiyaviy faoliyat) orqada qolayotganini ko‘radi va kelgusi chorak uchun o‘z oldiga aniq maqsad qo‘yishi mumkin.

 SDG maqsadlariga qo‘shgan kengaytirilgan hissasi

SDG 4 – Sifatli ta’lim (chuqur ta’siri): Platforma faqat miqdorni emas, sifatni rag‘batlantiradi. Masalan, Scopus jurnalida 1 ta maqola, oddiy jurnaldagi 5 ta maqoladan ko‘proq ball berishi, professor-o‘qituvchilarni yuqori sifatli tadqiqotlarga undaydi. Bu esa bevosita o‘quv materiallarining sifatiga va talabalar oladigan bilim darajasiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Bitiruv malakaviy ishlari va magistrlik dissertatsiyalarining rahbar professorlar KPI ballari bilan bog‘lanishi rahbarlik sifatini oshiradi.

SDG 8 – Munosib mehnat va iqtisodiy o‘sish (kengaytirilgan talqin): Tizim mehnatni xolis baholash orqali “munosib mehnat” tamoyilini to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘llab-quvvatlaydi. Shaxsiy KPI natijalari xodimning lavozimga qayta saylanishi, ilmiy unvon olishi yoki malaka oshirishga yuborilishi kabi muhim kadrlar qarorlarida asosiy omil bo‘lib xizmat qiladi. Bu mehnat bozorida raqobatbardosh, yuqori malakali kadrlarni shakllantirishga hissa qo‘shadi.

SDG 16 – Tinchlik, adolat va samarali institutlar (institutsional darajadagi ta’sir): KPI tizimi universitet miqyosida hisobdorlik madaniyatini shakllantiradi. Har bir sarflangan budjet mablag‘i (masalan, xodimning oylik maoshi) uning aniq o‘lchangan samaradorligi bilan bog‘lanadi. Bu nafaqat moliyaviy intizomni mustahkamlaydi, balki universitetni barcha manfaatdor tomonlar (talabalar, ota-onalar, vazirlik) oldida shaffof va samarali institut sifatida namoyon qiladi.

Texnologik arxitektura va xavfsizlik (taxminiy)

Platforma zamonaviy veb-texnologiyalar asosida qurilgan bo‘lib, mobil telefon va planshetlarga to‘liq moslashgan (responsive design). Yuqori yuklama ostida ham barqaror ishlashini ta’minlash maqsadida bulutli hosting va keshirlash mexanizmlari qo‘llanilgan. Tizimga kirish ikki faktorli autentifikatsiya orqali himoyalangan, barcha maʼlumotlar SSL orqali shifrlanadi. Foydalanuvchilarning shaxsiy maʼlumotlari va baholash natijalari qatʼiy maxfiylikda saqlanadi.